Ślub cywilny w Polsce jest jedną z najtańszych prawnie regulowanych ceremonii, ale pełny koszt często bywa niedoszacowany. Na ostateczną kwotę wpływają nie tylko opłaty w Urzędzie Stanu Cywilnego, lecz także decyzje dotyczące miejsca, terminu oraz statusu prawnego narzeczonych. Dobrze policzone i zaplanowane opłaty pozwalają uniknąć zaskoczeń na etapie składania dokumentów, a czasem także niepotrzebnych wizyt w urzędzie. Poniżej zebrano aktualne stawki i praktyczne konsekwencje wyboru różnych wariantów ślubu cywilnego – od najprostszego w USC, po bardziej skomplikowane konfiguracje z udziałem cudzoziemca czy ceremonią poza urzędem.
Podstawowe opłaty za ślub cywilny w USC
W najprostszym wariancie – ceremonia w sali ślubów Urzędu Stanu Cywilnego właściwego dla miejsca zawarcia małżeństwa – koszt jest bardzo prosty do policzenia. Kluczowa jest jedna opłata skarbowa:
- 84 zł – opłata skarbowa za sporządzenie aktu małżeństwa (stan na 2024 r.).
To właśnie ta opłata jest pobierana przy rezerwacji terminu i składaniu zapewnień o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa. W wielu miastach nie ma dodatkowych „opłat za salę”, jeśli para decyduje się na standardowy termin i zwykłą salę ślubów.
Po ceremonii tworzy się akt małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego. Dość często potrzebny jest odpis (np. do banku, ZUS czy pracodawcy). Wtedy pojawiają się kolejne, choć niewielkie, opłaty skarbowe:
- 22 zł – odpis skrócony aktu małżeństwa,
- 33 zł – odpis zupełny aktu małżeństwa.
Jeden odpis skrócony bywa wydawany „z automatu” po zawarciu małżeństwa bez dodatkowej opłaty, ale praktyka może różnić się między urzędami, dlatego warto to sprawdzić przy składaniu dokumentów.
Standardowy ślub cywilny w sali USC, bez żadnych „udziwnień”, to zazwyczaj tylko 84 zł opłaty skarbowej plus ewentualne opłaty za dodatkowe odpisy aktu małżeństwa.
Ślub cywilny poza USC – ile naprawdę kosztuje „ślub w plenerze”
Od kilku lat możliwe jest zawarcie ślubu cywilnego poza budynkiem USC – np. w ogrodzie, restauracji czy zabytkowym obiekcie. Taka przyjemność wiąże się jednak z wyraźnie wyższymi kosztami.
Obowiązują następujące opłaty:
- 84 zł – opłata za sporządzenie aktu małżeństwa (tak jak przy ślubie w USC),
- 1000 zł – dodatkowa opłata za przeprowadzenie ceremonii poza urzędem.
Łącznie daje to co najmniej 1084 zł po stronie opłat urzędowych. Do tego często dochodzą koszty logistyczne po stronie narzeczonych (przygotowanie miejsca, wynajęcie stołów, nagłośnienia itd.), ale to już kwestie „organizacyjne”, a nie podatkowe czy publicznoprawne.
Ustawa wymaga, aby miejsce ślubu poza USC było odpowiednie – zapewniało powagę ceremonii i bezpieczeństwo uczestników. Urząd może odmówić zgody na ślub w miejscu, które nie spełnia tych warunków (np. zbyt mała przestrzeń, brak zadaszenia przy wariancie plenerowym, skrajnie nieodpowiednia lokalizacja).
Dodatkowe opłaty urzędowe przy ślubie cywilnym
Do podstawowych opłat mogą dojść inne, zależne od konkretnej sytuacji prawnej narzeczonych lub od tego, jak planowane jest załatwianie formalności.
- 17 zł – opłata skarbowa za pełnomocnictwo – gdy jedna z osób nie może osobiście załatwiać spraw w USC (np. odbiór zaświadczeń, złożenie wniosku), a ustanawia pełnomocnika. Nie dotyczy samego aktu zawarcia małżeństwa – tu obecność nupturientów jest wymagana, chyba że sąd zezwoli na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika w szczególnych przypadkach.
- 22 zł – dodatkowy odpis aktu – jeżeli po ślubie okaże się, że potrzebnych jest kilka egzemplarzy skróconego aktu małżeństwa, każdy kolejny to dodatkowy koszt.
- 38 zł – opłaty urzędowe w obrocie zagranicznym – w niektórych sytuacjach (np. zaświadczenie o stanie cywilnym do urzędu zagranicznego) pobierane są dodatkowe opłaty, wynikające z ustawy o opłacie skarbowej oraz przepisów konsularnych.
Przed złożeniem dokumentów warto ustalić w USC, które z powyższych opłat będą konieczne w danej sytuacji. Urzędy mają tego świadomość i zazwyczaj udzielają jasnej informacji na etapie pierwszego kontaktu.
Formalności przed ślubem cywilnym – gdzie pojawiają się koszty
Podstawowe dokumenty i zapewnienia
Procedura przedślubna jest w zasadzie podobna w całym kraju, choć detale organizacyjne (rezerwacja terminu online, system kolejkowy) zależą od konkretnego miasta. Klasyczny scenariusz wygląda następująco:
Po pierwsze, należy zgłosić się do wybranego USC (właściwego dla miejsca planowanego ślubu lub miejsca zamieszkania) z ważnymi dokumentami tożsamości. Urzędnik przyjmuje tzw. zapewnienia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa. To właśnie przy tej czynności pobierana jest opłata skarbowa 84 zł za sporządzenie aktu małżeństwa.
Po drugie, w przypadku osób, które wcześniej pozostawały w związku małżeńskim, wymagane jest udokumentowanie ustania tego związku (odpis aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie, odpis aktu zgonu małżonka). Jeżeli odpisu brak, trzeba go odpłatnie uzyskać – zwykle jest to opłata 22 lub 33 zł, w zależności od rodzaju odpisu i urzędu.
Po trzecie, ustala się termin ślubu. Co do zasady małżeństwo może być zawarte najwcześniej po upływie miesiąca od dnia złożenia zapewnień. USC może jednak skrócić ten termin z ważnych powodów, ale taka sytuacja wymaga uzasadnienia i nie zawsze jest akceptowana.
W standardowym układzie wszystkie koszty formalności „przed ślubem” zamykają się w kwocie 84 zł, jeśli narzeczeni mają aktualne dokumenty stanu cywilnego i nie potrzebują kolejnych odpisów ani pełnomocnictw.
Ślub cywilny a ślub konkordatowy – różnice w opłatach
Warto odróżnić klasyczny ślub cywilny w USC od ślubu konkordatowego (ceremonia w kościele, skutki cywilne jak ślub cywilny). Przy ślubie konkordatowym również odwiedza się USC, ale po inny dokument.
W przypadku konkordatu potrzeba zaświadczenia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Dokument ten przekazywany jest następnie duchownemu, który udziela ślubu. Sama opłata urzędowa za sporządzenie aktu małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego pozostaje taka sama – 84 zł, choć moment i forma pobrania opłaty mogą być nieco inne (w części USC łącznie przy wydawaniu zaświadczenia).
Po ceremonii w kościele to duchowny musi w ustawowym terminie przekazać do USC stosowne dokumenty. Jeżeli nie dotrzyma terminu, mogą pojawić się problemy z rejestracją małżeństwa, ale z punktu widzenia opłat skarbowych sytuacja nie różni się istotnie od ślubu cywilnego.
Ślub cywilny z cudzoziemcem – dodatkowe koszty i formalności
Dokumenty wymagane od cudzoziemca
Małżeństwo z obywatelem innego państwa jest w Polsce jak najbardziej dopuszczalne, ale wiąże się z dodatkowymi dokumentami i najczęściej dodatkowymi kosztami. Najczęściej wymagane są:
- ważny dokument tożsamości (paszport lub dowód osobisty – w zależności od kraju),
- zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa według prawa ojczystego cudzoziemca,
- jeśli kraj nie wydaje takiego dokumentu – postanowienie sądu polskiego zastępujące to zaświadczenie.
Większość zagranicznych dokumentów musi być przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego. Tu pojawia się jeden z większych pozauprzędowych kosztów ślubu. Stawki są rynkowe, ale w praktyce oznacza to zwykle od kilkudziesięciu do kilkuset złotych za komplet tłumaczeń, zależnie od liczby stron i języka.
Często wymagane jest również apostille lub legalizacja dokumentów zagranicznych. Wtedy pojawiają się dodatkowe opłaty konsularne lub opłaty w urzędach zagranicznych – niestety rozstrzał stawek jest tu na tyle duży, że nie ma jednej „polskiej” kwoty do podania.
Język ceremonii i tłumacz
Jeżeli jedna z osób nie posługuje się językiem polskim w stopniu pozwalającym na świadome złożenie oświadczeń, konieczna jest obecność tłumacza przysięgłego również na samej ceremonii. Koszt takiej usługi zależy od regionu i języka, ale należy liczyć się z wydatkiem od ok. 200–400 zł wzwyż za samą ceremonię, często więcej w dużych miastach lub przy rzadkich językach.
USD nie pobiera dodatkowych opłat skarbowych tylko z powodu udziału cudzoziemca, ale łączny budżet ślubu obywatela polskiego z obywatelem innego kraju bywa wielokrotnie wyższy niż 84 zł, właśnie z powodu tłumaczeń, apostille i opłat w urzędach zagranicznych.
Najczęstsze pułapki kosztowe przy ślubie cywilnym
Najwięcej problemów pojawia się nie przy podstawowej opłacie 84 zł, ale przy sprawach „na około” ceremonii. Kilka przykładów z praktyki:
- Brak aktualnych odpisów aktów stanu cywilnego – konieczność zamawiania odpisów (22–33 zł za sztukę) często na ostatnią chwilę.
- Ślub w plenerze – para liczy się wyłącznie z kosztami dekoracji, a później okazuje się, że trzeba doliczyć 1000 zł opłaty urzędowej.
- Późne uświadomienie sobie, że potrzebny jest tłumacz przysięgły – brak rezerwacji terminów i znacznie wyższe ceny „na szybko”.
- Załatwianie formalności za kogoś bez pełnomocnictwa – konieczność dodatkowych wizyt w urzędzie, strata czasu, a i tak trzeba ostatecznie zapłacić 17 zł za pełnomocnictwo.
Wbrew pozorom, większość z tych kosztów i komplikacji da się przewidzieć już na etapie pierwszego telefonu do USC. Warto wtedy jasno opisać swoją sytuację (poprzednie małżeństwa, cudzoziemiec, plener, język ceremonii) i poprosić o listę wymaganych dokumentów wraz z aktualnymi opłatami.
Przykładowe „koszykowe” wyliczenia kosztów ślubu cywilnego
Dla lepszego poglądu warto spojrzeć na kilka typowych scenariuszy.
1. Klasyczny ślub cywilny w USC, oboje pierwszy raz w związku małżeńskim, obywatele polscy
- 84 zł – opłata za sporządzenie aktu małżeństwa,
- 0–22 zł – ewentualny dodatkowy odpis skrócony aktu małżeństwa po ślubie.
Razem: zwykle 84–106 zł.
2. Ślub cywilny w plenerze, oboje obywatele polscy
- 84 zł – opłata za akt małżeństwa,
- 1000 zł – opłata za ceremonię poza USC,
- 22 zł – odpis skrócony aktu małżeństwa.
Razem: około 1106 zł plus koszty organizacyjne miejsca ceremonii.
3. Ślub cywilny z cudzoziemcem w USC (bez pleneru)
- 84 zł – opłata za sporządzenie aktu małżeństwa,
- ok. 100–400 zł – tłumaczenia przysięgłe dokumentów (zależnie od języka i liczby dokumentów),
- od kilkudziesięciu do kilkuset zł – apostille/legalizacje w kraju pochodzenia cudzoziemca,
- ok. 200–400 zł – tłumacz przysięgły na ceremonii (jeżeli wymagany).
Razem: bardzo orientacyjnie 400–1000+ zł poza USC, mimo że sama opłata polskiego urzędu nadal wynosi 84 zł.
Podsumowanie – na co zwrócić uwagę planując budżet
Najważniejsze w planowaniu kosztów ślubu cywilnego jest rozdzielenie opłat urzędowych od kosztów organizacyjnych. Po stronie państwa zazwyczaj pojawiają się te same kwoty: 84 zł za akt małżeństwa, 22–33 zł za odpisy, 17 zł za pełnomocnictwo, ewentualnie 1000 zł za ceremonię poza USC. Reszta wydatków – tłumacze, apostille, przygotowanie pleneru – wynika z indywidualnych wyborów lub szczególnej sytuacji narzeczonych.
Dobrym nawykiem jest przygotowanie krótkiej listy pytań i przejście ich z pracownikiem USC podczas pierwszego kontaktu. Pozwala to od razu ustalić, jakie opłaty będą wymagane w konkretnym przypadku i ile czasu trzeba zarezerwować na zdobycie niezbędnych dokumentów, zwłaszcza przy międzynarodowych konfiguracjach czy ślubie w niestandardowym miejscu.